Aydın Erdem: Mayıs 2023 seçimlerinden sonra her iki seçmenden biri parti adı belirtmeden kararsıza döndü

Konda Araştırma Genel Müdürü Aydın Erdem, şu anda yurttaşın birinci gündeminin ekonomi olduğunu vurgulayarak, “AKP seçmenleri ekonomi yönetiminden memnun değil. Beklediği rahatlamayı göremedi. Enflasyon artışlarından duyulan rahatsızlık oldukça yüksek seviyelerde” dedi.

2016’da Türkler ile Kürtler arasındaki kutuplaşma çok üst seviyesindeyken, şu anda Erdoğan yanlıları ile Erdoğan karşıtları arasındaki bir toplumsal gerilimden endişe duyma halinin olduğunu belirten Aydın Erdem ile seçime giderken seçmenlerin tutumunu konuştuk.

“TOPLUMUN YÖNÜNÜ BATI”

– Ekonomik kriz ya da sosyal hayata yapılan müdahaleler seçmenleri nasıl etkiliyor?

Son dönemde gördüğümüz siyasetten bir kopuş bir soğuma da var. Son 15 yılda toplumun eğitim, modernleşme, kadına bakış gibi konularda modernleştiğini görüyoruz. Eğitime talep artıyor. Ama diğer yandan siyasi partileri de bu haritaya koyduğumuzda siyasi parti tercih edenlerin oranı azalıyor. Toplum yönünü Batıya çevirirken, ufalan seçmen hep aynı yerde kalıyor. İnsanlar siyasetten uzaklaşıyor. Siyasi kutuplaşma insanları kolay kolay bir tarafa çekemiyor. Erdoğan oyunu muhafaza etmiş olabilir ama AKP’nin oyu muazzam azaldı.

– Peki ekonomi…

Ekonomi seçim tercihini belirleyen en yukarıdaki kriterlerden biri. Biz araştırmalar kapsamında gelecek üç ayda ekonomik kriz, kendi hayatınızda ekonomik zorluk bekliyor musunuz diye soruyoruz? AKP’lilerin ekonomik kriz beklentisi yüzde 40, CHP’lilerin beklentisi yüzde 80 oluyor. Ekonomik kriz beklentisi artıyorsa AKP’lilerde de CHP’lilerde de artıyor. O yüzden Erdoğan diğer bileşenlerle hareket etti. Erdoğan’nın seçmeniyle olan duygusal bağını insanların ekonomik durumu kolay kolay kıramıyor.

“İLIŞKİ ÖYLE KOLAY KOPMUYOR”

– Seçmen partisinden hangi durumda kopar?

Senin partin aday çıkarmazsa kime oy verirsin? dediğimizde de AKP seçmeni Erdoğan karşısında alternatif görmüyor. Kendi partime o vermem, kararsız kalırım diyor. Kutuplaşmanın yoğun olduğu toplumlarda A kutbundan B kutbuna geçmek çok zor oluyor. Oyunu A kutbunun çeperinden başka bir partiye verebiliyor. Yeniden Refah Partisi ve MHP’nin geçen seçimde o artırması çok ilginç ve beklenmedik bir şeydi. Erdoğan’nın Kürtler için daha fazla ötekileştirici bir söylem kullanması halinde Kürt oyları Ekrem İmamoğlu’na kayabilir. DEM parti seçmeni çok stratejik hareket eden bir seçmen. Çok hızlı şekilde seçmenlerine dokunup oyunu şuna vereceksiniz diyebiliyor. Değer partilerden farkı bu. Gelecek günlerde ne yapacaklar çok önemli. Bizim memlekette oy çok önemli. Bir bireyin siyasete katılmasının tek yolu. AKP’de lider bağlılığı çok ön planda. İlişki öyle kolay kopmuyor.

ERDOĞAN’A YOĞUN GÖNÜL BAĞI VAR

– Yine de AKP’nin son seçimde oyu azaldı…

Mayıs seçimlerinden sonra doların fırlayacağını herkes biliyordu. AKP seçmeni de biliyordu. Ekonomiyi düzeltecek diye vermediler, daha iyi bir seçenek olmadığı için verdiler.

Mayıs seçimlerinden sonra Konda Barometresi için derin görüşmeler yaptık. Erdoğan’a oy vermiş 20 kişiyle ve Kılıçdaroğlu’na oy vermiş 20 kişiyle derin görüşmeler yaptık. Kılıçdaroğlu taraftarlarında dağınık ve çok zayıf bir bağ var. Beğenmiyorum ama yine de veriyorum diyordu. Ama Erdoğan seçmeninde yoğun gönül bağı var. Erdoğan’ı çok sıkı takip edip söylemlerini içselleştiriyorlar.

İNSANLARIN SİYASETLE İLİŞKİSİ ÇOK ZAYIFLADI

– Son seçimlerden sonra seçmen siyasete küstü yani?

Oldu tabi. Hiç ölçmediğimiz kadar parti tercihi vermeyen bir kitle gördük. Biz bugün önüne sandık gelse oyunu kime vereceksin diye soruyoruz. Sorduğumuz her iki kişiden biri kararsızdı. Hiçbir seçimde böyle bir şeyle karşılaşmadık. O kararsızlık hali siyasetten uzak durma hali sayılara da yansıdı. Daha önceden oturup siyasetin her şeyini konuşan didik didik eden kişi son seçimlerinden sonra artık ben uğraşamam onarla falan diyor. İnsanların siyasetle ilişkisi çok zayıfladı.

ENFLASYONDAN RAHATSIZLAR

– Hangi partiden bu kararsızlar?

Kararsızlardaki artış her iki tarafta da görülüyor. Muhalif seçmenler seçimden yaşanan başarısızlık ve seçim sonrası yaşanan tartışmalar yüzünden yaka silktiler. Erdoğan ve AKP’ye oy verenler de ekonomi yönetiminin iyi olmaması nedeniyle kararsızlığa döndüler. Oylarının karşılığını ekonomide görmediler. Ekonomik iyileşme henüz yok. Vatandaş henüz durumdan memnun değil. Enflasyon artışlarından duyulan rahatsızlık oldukça yüksek seviyelerde.

İMAMOĞLU İYİ BİR STRATEJİ İZLİYOR

– Herkesin gündeminde İstanbul var, nasıl bir sonuçla karşılaşabiliriz?

Ekrem bey kendini partilerden bağımsız konumlandırıyor. Bu iyi bir strateji. Ekrem İmamoğlu muhalefet seçmeninde bir etki üretiyor ve muhalif partiler arasındaki tartışmalardan ayrı bir strateji izleyerek kendi akvaryumundaki kararsız seçmenleri kendi tarafına çekebilir. İktidar tarafındaki kararsızlar için ise ekonomik kırılganlıklar yüksek, onlar biraz daha sandığa gitmeyecek gibi görünebilirler ama Cumhurbaşkanı Erdoğan daha sahneye çıkacak konuşacak son bir hafta nasıl bir kart ortaya çıkaracak, ona bakmak gerekiyor. Kentsel dönüşümle ilgili bir proje çıkarabilir.

İstanbul’daki insanların yüzde 92’si devletin desteği olmadan ben evimi yenileyemem diyor. Bu çok kilit bir nokta. Erdoğan bunu kullanabilir. Erdoğan’nın kalesi ev kadınları… Mesela kararsız bir ev kadını şu anda kocasının kazandığı para ev giderlerine yetmiyor. Çocuğunu özel okula gönderirken enflasyon yükselince çocuğunu devlet okuluna göndermiş. Kapısına gidiyoruz kime o vereceksin diyoruz kararsızım diyor. Ama önüne sandığı koyduğunuzda yine oyunu Erdoğan’a verecek mesela. Kararsız seçmen kolay vazgeçmiyor partisinden.

Seçimlerden sonra büyük olasılıkla CHP konuşacağız.

BÜTÜN LİDERLER İÇİN BİR SINAV

– Neden?

İmamoğlu kazansa da kazanmasa da İmamoğlu ve CHP diye bir konu başlığı olacak hepimizin. İmamoğlu kazanırsa İmamoğlu önümüzdeki yıllarda artık Erdoğan’nın karşısındaki figürdür. CHP için de muhalif seçmen için de ayrı bir hikaye başlıyordur. Kaybederse de orada da kendini ne kadar var edeceği de tartışılır. Herkesin konsantrasyonu İstanbul. Bütün liderler için bir sınavdır. Genel bir oy düşüklüğü ya da bir iki ilin kaybı Özgür beyi de tartışılmasını neden olur.

İmamoğlu tekrar İstanbul’u kazanırsa bu sefer merkezi yönetimin kaynakları kesmesi zor olacak. Çünkü bir basınç olacak.

VATANDAŞIN BİRİNCİ GÜNDEMİ EKONOMİ

– Yaptığınız araştırmalarda vatandaşın birinci gündemi nedir?

Ekonomi. Kimse ekonomi demeden ikinci maddeye geçmiyor. Deprem çok ciddi sorun olarak gözükür oldu.

KUTUPLAŞMAYA DİRENİYORUZ

– Türkiye şu anda hangi alanda kutuplaşıyor?

2016’da Türkler ile Kürtler arasındaki kutuplaşma çok üst seviyesindeyken. Şu anda Erdoğan yanlıları ile Erdoğan karşıtları arasındaki bir toplumsal gerilimden endişe duyma hali var, dindarlarla ve laikler arasında var… Radikal sekülerlerle radikal dindarların sayısal olarak ufak çapta büyüdüğünü görüyoruz. Erdoğan yanlılarıyla modernler arasında da var kutuplaşma. Türkiye için nitelik kolay değil ama nicelik daha hızlı değişiyor. Bu ülke insanı Güney Kore ya da Çin olmak istemiyor Norveç olmak istiyor. Müslüman ülkelere benzemek istemiyor. Yüzde 70 Avrupa diyor. Yüzde 20 de hiçbir yere benzemek istemiyor.

– Bu kutuplaşmayı nasıl okumak lazım?

Esasen kutuplaşmaya direnme olarak okuyorum. Siyasetin söylemi son 10 yıldır kutuplaşma ve negatif kimliklenme üzerine olduğunu düşünürsek buna rağmen hâlâ toplumun yarısının kutuplaşmadığını gözlemliyorsak bu ülkenin, siyasilerin kutuplaştırma gayretine direndiğini gösteriyor. Muhafazakarlarla muhafazakar olmayan arasında yüksek gerginlik yok çünkü bir harmanlanma var. Artık onların mahallesi bizim mahallemiz diye pek bir şey kalmadı. Toplumun iki kutbu gibi görünen kitle beraber yaşıyor.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
setrabet
slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
maltcasino
milanobet
milosbet
mobilbahis
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
betebet
betexper
betine
bet
betkolik
betkom
betlike
betmatik
betnis
betonred
bahisal
bahiscom
bahsegel
baymavi
baywin
1xbet/a>
7slot
akcabet
aresbet
asyabahis
bahigo
bahis1000
vevobahis
kingbetting
anadolucasino/a>
goldenbahis
betticket
betovis
casinoper
kartal escort
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
Ümraniye Escort